αρχική σελίδα(εκτυπώστε τη σελίδα αυτή ή αν δεν έχετε εκτυπωτή κάντε τη αποθήκευση στο σκληρό δίσκο του υπολογιστή σας)

 

Ασκήσεις γραμματικής Δ΄τάξης

1.Υπογραμμίζω στις παρακάτω προτάσεις τις λέξεις ή τις φράσεις που φανερώνουν τρόπο:
Περπάτησε σιγά σιγά και μπήκε στα κρυφά στο δωμάτιο της.
Έπεσε κατά λάθος πάνω μου.
Ο αδερφός της κοιμόταν(ε) του καλού καιρού.
Όπως στρώσεις, θα πλαγιάσεις.
Άκουγε το παραμύθι της γιαγιάς με ενδιαφέρον.
Μας κοίταξε μ' ένα άγριο βλέμμα.
Η Μαίρη φέρθηκε άσχημα στον αδερφό της.
Ο Πέτρος μιλάει (ή μιλά) καλά αγγλικά.


2. Γράφω φράσεις χρησιμοποιώντας τις λέξεις ή τις φράσεις που δίνονται:
στα φανερά: ________________________________________
ξαφνικά: ___________________________________________
έτσι κι έτσι: _________________________________________
προσεκτικά: ________________________________________
απότομα: __________________________________________
με πονηριά: ________________________________________
γρήγορα:___________________________________________
δουλεύοντας:________________________________________

3.Συμπληρώνω τις παρομοιώσεις, όπως στα παραδείγματα:
αστέρι, ελάφι
Λάμπει σαν αστέρι. Τρέχει σαν ελάφι.
φωτιά. πίσσα.
Κόκκινος σαν ______ . Μαύρος σαν ------ .

4.Συμπληρώνω τις προτάσεις με τις παρακάτω λέξεις:
oυδέπoτε, ποτέ, όχι βέβαια, ίσως, δήθεν χωρίς άλλο
______________________δεν είπα αυτό που μου αποδίδεις.

Αύριο ------- κατέβω (ή κατεβώ) στην αγορά για ψώνια με τη μητέρα μου.
Τον είδαμε από μακριά, μας είδε κι αυτός, αλλά έχανε ότι _______ δε θα πάμε αύριο _________στο πάρκο για να παίξουμε.
Το έκανες, αλήθεια, αυτό;
------- έκανα αυτό που μου καταλογίζεις,

5.Συμπληρώνω τις προτάσεις με τις παρακάτω (που φανερώνουν σκοπό)
με στόχο τη νίκη, για να κερδίσει λίγα χρήματα, για να μπει στο πανεπιστήμιο, για χάρη σoυ, για να γράψει το βιβλίο
Δουλεύει σκληρά πολλές ώρες την ημέρα ______________ Ο αδερφός μου διαβάζει πολύ ________________________
Ο συγγραφέας κουράστηκε ______________________________
Η ομάδα μου έπαιξε ___________________________________________
θα το κάνω αυτό_____________________________

6.Συμπληρώνω τις προτάσεις με τις παρακάτω φράσεις που φανερώνουν το αποτέλεσμα:
που δε βλέπαμε ούτε τη μύτη μας ,που τα σκέπασε όλα, σε χίλια κομμάτια, που το αγοράσαμε αμέσως
Το ποτήρι έσπασε _____________________________________
Μας εντυπωσίασε τόσο το ποδήλατο, _________________ . Είχε τόση ομίχλη, ____________________________.Έριξε τόσο χιόνι, _____________________________

7.Κλίνω το ρήμα παιδεύω στους παρακάτω χρόνους
Ενεστώτας
εγώ παιδεύω
εσύ ______
αυτός ______
εμείς _____
εσείς --
αυτοί----

Παρατατικός
παίδευα

 

 


Αόριστος

 

 


παίδεψα
Παρακείμενος

 

 


έχω παιδέψει





8. Μετατρέπω τα ουσιαστικό που είναι σε πτώση γενική σε επίθετα, όπως στο παράδειγμα:

η Εθνική γιορτή η γιορτή του έθνους:
η βροχή της άνοιξης: _____________βραδιά του χειμώνα:______________ το ψωμί του χωριού:__________________

9. Συμπληρώνω τις φράσεις όπως στο παράδειγμα:
(ψηλός): Ο Κώστας είναι ψηλότερος απ' το Νίκο.
(ακριβός): Το ποδήλατο μου είναι _________ απ' το δικό σου.
(δύσκολος): Η δεύτερη άσκηση είναι _________ απ' την πρώτη.


10 Συμπληρώνω με λέξεις που φανερώνουν τίνος είναι, όπως στο παράδειγμα:
η πλατεία του χωριού το φως ____________
Τα παιδιά _________ το ποδήλατο __________
τα δέντρα --- το γραφείο _________

11 .Αντιστοιχίζω τις συντομογραφίες με τις λέξεις και φράσεις που πρέπει:

σελίδα Γραμμ
μετά το μεσημέρι ΚΔ
βλέπε Αφοί
τετραγωνικά μέτρα Ιαν.
και τα λοιπά δηλ.
και άλλα αρ.
Αδερφοί μ.μ.
δηλαδή σ.
γραμμάρια τ,μ,
Ιανουάριος βλ.
αριθμός κ.ά.
Καινή Διαθήκη κτλ.


12. Γράφω τις συντομογραφίες των λέξεων ή φράσεων:

προ Χριστού ________
παραδείγματος χάρη ________
μετά Χριστό ________
σημείωση ________
τηλέφωνο ________
μέτρα ________


13.Γράφω τα αρχικά των παρακάτω λέξεων:
Ολυμπιακή Αεροπορία
Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα
Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού
Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός
Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδος
Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος
χιλιόμετρα ______
κύριος ______
λόγου χάρη ________
νοτιοδυτικά _________
βορειοανατολικά ________
δυτικά _________


14.Μαθαίνω να κλίνω ουσιαστικά, όπως στο παράδειγμα:

Ενικός αριθμός
Ονομ. ο τενεκές
Γεν. του τενεκέ
Αιτ. τον τενεκέ
Κλητ. - τενεκέ

 

Πληθυντικός αριθμός
Ονομ. οι τενεκέδες
Γεν. των τενεκέδων
Αιτ. τους τενεκέδες
Κλ. - τενεκέδες

 

ο μεζές


ο καναπές




15. Ξαναγράφω τις προτάσεις με το ας όπως στο παράδειγμα:


θα θυμώσει η μητέρα. Ας θυμώσει η μητέρα
θα παρεξηγηθεί η Ελένη.
θα θυμώσει ο Νίκος.


16.Από τα ρήματα σχηματίζω ρήματα:
φέγγω ________ πετάω (ή πετώ) _______
ψάχνω ________ μασάω (ή μασώ) _______


17. Από τις άκλιτες λέξεις σχηματίζω ρήματα:
ξαφνικά ________ -ιάζω σιμά------- -ώνω
κοντά ________- σαράντα _________
αλάργα ________ -εύω χωρίς -------- -ίζω
αγνάντια ________ τριγύρω __________


18. Σχηματίζω ρήματα από φράσεις:
Λέω "καλώς όρισες" _______ Λέω "καληνύχτα"
Λέω "καλημέρα" _______ Λέω "καλησπέρα"


20. Συμπληρώνω τις φράσεις με τα κατάλληλα ρήματα:
Το σκυλί ________________ (γαβ γαβ)
Η γάτα _________________ (νιάου νιάου)
Η κότα _______________ (κα κα)
Τα παιδιά ______________ στο νερό, (πλατς πλατς)


21. Συμπληρώνω τις προτάσεις με τα παρακάτω ρήματα στον κατάλληλο τύπο: ζω, ζω, μπορώ, λαλώ, αργώ, ωφελώ, ζω
Τρώμε για να _________ και δε ______ για να τρώμε. Άμα θέλεις, _________
Όπου _________ πολλοί κοκόροι, _________ να ξημερώσει. "Τι σ' ________ κι αν ______, και είσαι στη σκλαβιά;" (Ρήγας Φεραίος)

21. Γράφω τις προτάσεις στον πληθυντικό αριθμό:
Απορείς γιατί δεν ήρθε; ________________________
Μπορείς να μου εξηγήσεις την άσκηση; _________________________
Κεντάει (ή Κεντά) και τραγουδάει (ή τραγουδά). _______________________
Προσπαθώ, αλλά δεν μπορώ. __________________________
Σ' ευχαριστεί θερμά. ________________________


22. Γράφω τις μετοχές των ρημάτων που είναι σε παρένθεση:
Έμαθα πολλά (τηλεφωνώ) _________ στο φίλο μου το Γιάννη.
Κουράστηκα πολύ (προσπαθώ) _________ να του αλλάξω γνώμη.
Δεν ήξερε πού ακριβώς έμενε ο φίλος του, αλλά (ρωτάω (ή ρωτώ)) ___
__ τον βρήκε.
Τον ειδοποίησε (χτυπάω (ή χτυπώ)) _____ τον στην πλάτη.
Έφυγε στα κρυφά (πατάω (ή πατώ)) _____ στα δάχτυλα των ποδιών της.

23.Μαθαίνω να κλίνω ρήματα σε -ώ, όπως στο παράδειγμα:
εγώ αργώ, αλλά προσπαθώ εγώ παρατηρώ και εξηγώ
εσύ αργείς, αλλά προσπαθείς ______________
αυτός αργεί, αλλά προσπαθεί ______________
εμείς αργούμε, αλλά προσπαθούμε ____________
εσείς αργείτε, αλλά προσπαθείτε ______________
αυτοί αργούν(ε), αλλά προσπαθούν(ε) __________

εγώ αργούσα, αλλά προσπαθούσα εγώ παρατηρούσα και εξηγούσα
εσύ αργούσες,αλλά προσπαθούσες
αυτός αργούσε,αλλά προσπαθούσε
εμείς αργούσαμε,αλλά προσπαθούσαμε
εσείς αργούσατε,αλλά προσπαθούσατε
αυτοί αργούσαν(ε),αλλά προσπαθούσαν(ε)


24.Ξαναγράφω τις προτάσεις χωρίς το ρήμα, όπως στο παράδειγμα:
Είναι ώρα για διάβασμα. Ώρα για διάβασμα!
Είναι ώρα για ύπνο. ___________
Να έχετε καλή όρεξη. _________________
Γίνεται σεισμός. _________________


25.Γράφω τις προτάσεις όπως στο παράδειγμα:
Εσείς να έχετε υπομονή. Υπομονή!
Εσείς να έχετε θάρρος, ________________
Αυτό είναι υπέροχο, _________________
Εγώ σου λέω "μπράβο". _________________
Εμείς σου ευχόμαστε περαστικά. _________________


26. Τι λέμε σύντομα σε κάποιον όταν:
ευχόμαστε να έχει καλή μέρα
ευχόμαστε να έχει καλή νύχτα
φεύγει για ταξίδι
του δίνουμε συγχαρητήρια


27. Μεγαλώνω τις προτάσεις, όπως στο παράδειγμα:
Καλό διάβασμα! Σου εύχομαι να έχεις καλό διάβασμα.
Ώρα για παιχνίδι!
Φωτιά!
Βοήθεια!
Συγγνώμη!


28. Βάζω κόμμα, όπου χρειάζεται, στις παρακάτω προτάσεις:
Ελένη καλημέρα! Γεωργία καλό ταξίδι! Γιάννη καλώς ήρθες!
Κώστα καλό Πάσχα!

29. Αλλάζω τη σειρά των λέξεων στις παρακάτω προτάσεις, για να τονίσω κάτι:

Ποιος; Η Μαίρη παίζει με τις κούκλες της στο δωμάτιο της.
Τι κάνει; ________________________________________
Mε τι; ________________________________________
Πού; ___________._____________________________________
Ποιος; Ο Δώρος κοίταξε λυπημένα το δέντρο.
Τι έκανε; ______________________________________________
Πώς; ____________________________________________________
Ποιο; ________________________________________________
Ποιοι; Η μητέρα με την Ελένη κατέβηκαν (ή κατεβήκαν(ε)) στην αγορά για ψώνια.


30. Συμπληρώνω τα κενά των προτάσεων με "που", "πως", "πού", "πώς":
Από πίτα ____ δεν τρως, τι σε νοιάζει κι αν καεί;
Τον είδε ___ ερχόταν(ε) και του φώναξε: "Κάναμε ___ και ___ να
σε δούμε!".
____ ήσουν(α) χτες το απόγευμα; · .
Μακάρι να ήταν(ε) αληθινό το όνειρο ___ είδα!


31.Γράφω προτάσεις με τις λέξεις "που", "πού", "πως", "πώς":

 

 


32. Βάζω ένα Κ μπροστά από κάθε κυριολεξία και ένα Μ μπροστά από κάθε μεταφορά:
(Μ) όνειρα γλυκά
(__)κοφτερό μαχαίρι
(__) άδειο κεφάλι
( _ ) χρυσή λίρα
( _ ) λεπτός τρόπος
( _ ) μαύρη ψυχή
( _ ) άναψε η φωτιά
( _ ) έσφιξε τη ζώνη
( _ ) πικρός χωρισμός
( _ ) σηκώνω βάρος
( _ ) κλείνω την πόρτα
(Κ) βαθιά θάλασσα
( _ ) πάγωσε η λίμνη
( _ ) συννεφιασμένο πρόσωπο
( _ ) έπεσε από τη σκάλα
( _ ) ώριμη ηλικία
( _ ) κόβει το μυαλό του
( _ ) ο ήλιος φωτίζει τη γη
( _ ) ψυχρή υποδοχή
( _ ) άναψε το γλέντι
( _ ) έσπασε το βάζο
( _ ) μου άνοιξε την καρδιά του

33.Συμπληρώνω τις προτάσεις με τα παρακάτω επιφωνήματα: μακάρι!, αχ!, ποπό, αμάν!
τι κρύο είναι αυτό!
να γίνεις αυτό που θέλεις!
το κεφαλάκι μου!
Έρχεται καταπάνω μου!


34. Σημειώνω με Μ τις μεταφορές και, με Κ τις κυριολεξίες:
(Μ) γλυκιά φωνή (Κ) πικρό φάρμακο
(__) πικρή αλήθεια (__) ψηλό δέντρο
(__) πικρός χωρισμός (---) (υ)ψηλός στόχος
(__) γλυκό πορτοκάλι (- ) άσπρος τοίχος
(__) τρυφερά λόγια (__) σκοτεινό παρελθόν
(__) πικρή σκλαβιά (---) πέτρινη σκάλα

35.Ξεχωρίζω τις κυριολεξίες απ τις μεταφορές:

Αλμυρή τιμή
σκληρός χαρακτήρας
μαύρο παρελθόν
βαθύ νόημα
σκοτεινός άνθρωπος
πικρή αλήθεια
πέτρινη καρδιά
γλυκό χαμόγελο

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΚΥΡΙΟΛΕΞΙΑ
   
   
   
   


αρχική σελίδασελίδα των ασκήσεων