Αρχική σελίδαΕΡΓΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ του Δημήτρη Παπαδάκη http://www.e-papadakis.gr

ΤΙΤΛΟΣ: "Ο Τόπος καταγωγής μου" ΗΛΙΚΙΑ: 10-12 Ετών, Μαθητές Ε΄και ΣΤ΄ τάξης του δημοτικού σχολείου
ΔΙΑΡΚΕΙΑ: Ένα διδακτικό τρίμηνο (Ιανουάριος, Φεβρουάριος, Μάρτιος),δύο ώρες την εβδομάδα.

1. Εισαγωγή: Επιλογή θέματος-Λόγοι επιλογής Θέμα: "Ο τόπος καταγωγής μου" Το ενδιαφέρον των παιδιών για το συγκεκριμένο θέμα θα προκληθεί ύστερα από συζήτηση που θα έχουμε στην τάξη, στο μάθημα της Ν. Γλώσσας και της Κοινωνικής και πολιτικής αγωγής, για την αλληλεξάρτηση χωριού- πόλης. Επίσης θα έχει προηγηθεί προβληματισμός πάνω στο θέμα, εξαιτίας της επίσκεψης των παιδιών στα χωριά τους για τις γιορτές των Χριστουγέννων. Ένα τέτοιο θέμα ενθουσιάζει τα παιδιά γιατί είναι θέμα έξω από το χώρο του σχολείου και γιατί είναι φιλικό και γνωστό σ' αυτά.

Κ ρ ι τ ή ρ ι α ε π ι λ ο γ ή ς τ ο υ θ έ μ α τ ο ς:
-Η άμεση σχέση των παιδιών με τον τόπο καταγωγής (των γονιών τους )τους. -Η ανάγκη για ευαισθητοποίηση και συμμετοχή των μαθητών στη μελέτη θεμάτων που αφορούν τη ζωή στην περιοχή τους. -Το αυξημένο προσωπικό ενδιαφέρον των παιδιών. -Η σύνδεση σχολείου με το κοινωνικό και πολιτιστικό περιβάλλον. Ο χρόνος είναι ευνοϊκός , επειδή με την μεσολάβηση των διακοπών , τα παιδιά έχουν χρόνο και μάλιστα θα επισκεφθούν τον προς μελέτη χώρο.

2.Σκοπός: Είναι η γνωριμία του τόπου καταγωγής και η σύνδεση του σχολείου με το κοινωνικό και πολιτιστικό περιβάλλον. Επίσης στόχοι του προγράμματος είναι: -Η επαφή των παιδιών με την έρευνα -ανακάλυψη-συγκέντρωση στοιχείων-επεξεργασία και σύνθεση αυτών. -Λόγοι εσωτερικής μετανάστευσης -Αλληλεξάρτηση χωριού πόλης -Γνωριμία και σύγκριση με άλλους τόπους. -Σύνδεση με τη λαϊκή παράδοση, ήθη και έθιμα του κάθε τόπου καταγωγής -Ευαισθητοποίηση των παιδιών για προβλήματα του τόπου τους (εγκατάλειψη- ερήμωση κ.α.) -Να μάθουν να έχουν κοινωνική δράση -Να αναπτύξουν πρωτοβουλίες

3.Διαδικασία (οργάνωση εργασίας)
α. Η τάξη χωρίζεται σε ομάδες. Οι ομάδες συγκροτούνται βάση των πληροφοριών που έχουμε για τους μαθητές μας (αγόρια - κορίτσια) , εάν έχουμε παλιννοστούντες από χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και Αλβανίας. Από τι οικογένειες προέρχονται οι μαθητές (εργατικές- ελεύθερων επαγγελματιών, υπαλλήλων κ. ά.). Εάν προέρχονται από κοντινά χωριά ή έστω από τον ίδιο νομό.
β. Αφού αποφασίσουμε για την εργασία , ενημερώνουμε το σύλλογο διδασκόντων , το σύλλογο γονέων και κηδεμόνων, τους γονείς των παιδιών προσωπικά και όλους τους άμεσα ενδιαφερόμενους φορείς με την περιβαλλοντική που ίσως θα μπορέσουν να μας βοηθήσουν . Χωρίζουμε τους μαθητές σε ομάδες εργασίας ,ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών, σε ισάριθμες ομάδες (τεσσάρων , πέντε , ή έξι ατόμων). Ο χωρισμός σε ομάδες γίνεται για να μπορούν να συνεργάζονται καλύτερα και γρηγορότερα. Κριτήριο επιλογής αποτελεί εκτός των άλλων και η επίδοσή τους στα μαθήματα , ώστε οι ομάδες να είναι όσο το δυνατόν πιο ομοιογενείς. Η κάθε ομάδα θα συγκεντρώσει πληροφορίες, θα τις αναλύσει και θα παρουσιάσει τα αποτελέσματά της στις άλλες. Στο τέλος θα γίνει ανάλυση συγκρίνοντας τα αποτελέσματα και των τεσσάρων ομάδων. Αφού βάλουμε τους στόχους μας , διαμορφώνουμε τους τομείς πάνω στους οποίους θα κάνουμε την έρευνά μας. Γράφουμε τους τομείς έρευνας και τις υποενότητες σ' ένα φυλλάδιο και το μοιράζουμε στα παιδιά , στο καθένα χωριστά.
γ. Καθορίζουμε το χρόνο έναρξης και λήξης του προγράμματος και πόσες ώρες θα αφιερώνουμε γι' αυτή την μελέτη μέσα στο ωρολόγιο πρόγραμμα. δ. Ορίζουμε τα υλικά που μπορούν να χρησιμοποιήσουν για να διεκπεραιώσουν την εργασία τους , έμψυχα και άψυχα. Τους γνωρίζουμε ίσως την χρήση μερικών απ' αυτών.

4.Υλικά που μπορούν να χρησιμοποιήσουν. Τα μέσα που μπορούν να χρησιμοποιήσουν για να συλλέξουν τις πληροφορίες τους και να τις αναλύσουν , χωρίζονται σε έμψυχα και άψυχα. ’ψυχα είναι βιβλιογραφία των προς μελέτη χώρων (πολλά χωριά είχαν δικές τους εκδόσεις), η σχολική βιβλιοθήκη, εγκυκλοπαίδειες, χάρτες, προτζέκτορας, ηλεκτρονικός υπολογιστής, γραφική ύλη, μαγνητόφωνο, μαγνητοταινίες, φωτογραφική μηχανή κ. ά. Το έμψυχο υλικό θα αποτελούν οι μαθητές, οι γονείς των παιδιών, οι κάτοικοι των χωριών τους, ο πρόεδρος , οι πολιτιστικοί και λαογραφικοί σύλλογοι, ίσως συγγραφείς και ποιητές καταξιωμένοι που κατάγονται από το ίδιο μέρος και γενικά όλοι οι εμπλεκόμενοι στο πρόγραμμα.

5. Μέθοδοι (συλλογής , επεξεργασίας πληροφοριών)
α. Αμέσως μετά τις διακοπές των Χριστουγέννων γίνεται η συγκέντρωση των πληροφοριών που συγκέντρωσαν οι μαθητές κατά τη διάρκεια των διακοπών. Η κάθε ομάδα ομαδοποιεί και ταξινομεί τις πληροφορίες των τομέων έρευνας σύμφωνα με το σχέδιο που έχει ετοιμάσει και περιλαμβάνει τις παρακάτω κατηγορίες:
Α. Αυτές που σχετίζονται με την καταγωγή τους
Β. Αυτές που σχετίζονται με την ιστορία του τόπου τους και τη γεωγραφική θέση αυτού.
Γ. Αυτές που σχετίζονται με τους ανθρώπους του τόπου καταγωγής τους (πληθυσμιακά στοιχεία, ασχολίες, μετανάστες, πολιτιστικές εκδηλώσεις , ήθη, έθιμα ,κ.α) Η συγκέντρωση αυτή των πληροφοριών γίνεται το πρώτο 10ήμερο μετά τις διακοπές, στις ώρες της αισθητικής αγωγής.
β. Αφού ταξινομήσουν τις πληροφορίες και γνωρίζοντας τους στόχους τους , αρχίζει η ανάλυση και η εφαρμογή τους μέσα από το αναλυτικό πρόγραμμα των μαθημάτων. Έχει προηγηθεί α' όλες τις ενότητες των μαθημάτων συχνή αναφορά στο θέμα . Έτσι πετυχαίνει κανείς τη σύνδεση όλων των μαθημάτων, δίνοντας σ' αυτά ίση αξία. Η καλύτερη θεωρητική προσέγγιση γίνεται μέσα από τα μαθήματα της γλώσσας, της αγωγής , των θρησκευτικών και της ιστορίας. Το μάθημα της γλώσσας δίνει ευκαιρίες στην αναφορά του τόπου καταγωγής του μαθητή με την ενότητα του βιβλίου (σύγκριση- ομοιότητες- διαφορές) Στην αγωγή δίνεται η δυνατότητα εξέτασης της αλληλεξάρτησης χωριού- πόλης. Στο μάθημα των θρησκευτικών αναφερόμαστε στις κατά τόπους γιορτές- πανηγύρια -εκκλησίες, ήθη και έθιμα, τέχνη και διάκοσμος των ναών , θρησκευτικότητα των κατοίκων. Στο μάθημα της ιστορίας βοηθά την σύνδεση με τον παρελθόντα χρόνο. Εάν έγιναν ιστορικά γεγονότα στον τόπο καταγωγής τους ή κοντά σ' αυτούς . Εγκατάσταση του πληθυσμού στον κάθε τόπο. Η πρακτική προσέγγιση και ανάλυση παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και πετυχαίνεται μέσα από τα μαθήματα της φυσικής, των μαθηματικών, της γυμναστικής και της αισθητικής αγωγής, τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να κάνουν μετρήσεις στα μαθηματικά, να εξηγήσουν φαινόμενα στη φυσική, να εκφραστούν στη γυμναστική παίζοντας παραδοσιακά παιχνίδια από τα χωριά τους ή να τραγουδήσουν κάποια τραγούδια και να ζωγραφίσουν εικόνες του χωριού τους.
γ. Στο στάδιο της σύνθεσης και αφού καταγράψουν τα στοιχεία που μας ενδιαφέρουν, η κάθε ομάδα παρουσιάζει τα αποτελέσματά της μέσα στην τάξη . Μετά από συγκρίσεις που θα κάνουμε καταλήγουμε στα αποτελέσματα που είχε η εργασία τους.

6.Αποτελέσματα

Μπορούμε να πούμε ότι οι σκοποί και στόχοι της εργασίας που τέθηκαν στην αρχή μπορούν να επιτευχθούν. Το θέμα όμως που στην αρχή φαίνεται γνωστό και εύκολο σχετικά για το επίπεδο των παιδιών, στην πράξη αποδεικνύεται πολύπλοκο, γιατί προχωρώντας στην ανάλυση των δεδομένων, προκύπτουν παράμετροι που δεν είχαν υπολογιστεί. Έτσι χρειάζονται περισσότερες ώρες για την ανάλυσή τους. Γι' αυτό θα πρέπει να είμαστε πιο προσεχτικοί. Τα παιδιά μελετούν και γνωρίζουν τον τόπο καταγωγής τους τόσο από την πλευρά του βιοφυσικού περιβάλλοντος όσο και από τον κοινωνικοπολιτιστικού. Συγκρίνουν και συσχετίζουν τον τόπο τους όπως είναι σήμερα με το παρελθόν. Διαπιστώνουν τα αίτια της μετανάστευσης. Διαπιστώνουν επίσης την αλληλεξάρτηση χωριού- πόλης. Γνωρίζουν την χλωρίδα και την πανίδα του τόπου τους και της επιπτώσεις που έχει η ρύπανση του περιβάλλοντος σ' αυτές. Έρχονται σε επαφή με τους γηραιότερους του χωριού (συνεντεύξεις)και αποκομίζουν πολύτιμες εμπειρίες. Αποκτούν έτσι κριτική στάση απέναντι στα προβλήματα των χωριών τους. Η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων μπορούμε να πούμε ότι είναι συνεχής. Γιατί στηριζόμαστε στην κάθε είδους γραπτή έκφραση και τις μαγνητοφωνημένες συνεντεύξεις, που πάρθηκαν κατά την διάρκεια της έρευνας. Στα έργα των παιδιών (κολάζ- ζωγραφική- φωτογραφίες- μακέτες). Στις δραστηριότητες που αναπτύχθηκαν κατά την διάρκεια και ολοκλήρωση του προγράμματος, καθώς επίσης από το ενδιαφέρον και την αγάπη που δείχνουν τα παιδιά γι' αυτό το θέμα. Επίσης αποφέρει μια τέτοια εργασία και άλλα θετικά αποτελέσματα , ωφέλιμα για τα παιδιά: Αναπτύσσουν και καλλιεργούν τον προφορικό και γραπτό λόγο τους .Αναπτύσσουν και βελτιώνουν τις κοινωνικές τους σχέσεις τόσο μεταξύ τους όσο και με τους ανθρώπους που έρχονται σε επαφή για την εργασία τους. Αξιοποιούνται και αναδεικνύονται ταλέντα και δεξιότητες. Αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες, δείχνουν υπευθυνότητα, μαθαίνουν να συνεργάζονται σε ομάδες και προβληματίζονται πάνω σε διάφορα ζητήματα. Γνωρίζουν την ερευνητική μέθοδο επίλυσης των προβλημάτων.

7.Συζήτηση-Παρουσίαση
Αφού η κάθε ομάδα παρουσιάσει την δική της επιμέρους δουλειά, συγκεντρώνονται και ταξινομούνται τα δεδομένα. Γίνεται η παρουσίαση σε κάθε τάξη του σχολείου, με έκθεση του φωτογραφικού υλικού, αντικειμένων που βρήκαν τα παιδιά στα χωριά τους , προϊόντα που έφεραν από εκεί. Καθώς ακούγονται και οι συνεντεύξεις που πήραν. Κάνουν γλυκά παραδοσιακά του τόπου τους, και στο τέλος κερνιούνται . Επίσης την όλη παρουσίαση την παίρνουμε με κάμερα, για να μείνει η δουλειά των παιδιών στο αρχείο του σχολείου. Η παρουσίαση γίνεται και στους γονείς των παιδιών και παρουσία επίσημων καλεσμένων (του διευθυντή, του προϊσταμένου, δημάρχου και άλλων φορέων σχετικών με την περιβαλλοντική εκπαίδευση).

αρχή της σελίδας
αρχική σελίδα επιστροφή στις ασκήσεις και άλλα